Giỏ hàng 0

Các món ăn dặm tại gia vừa bổ dưỡng cho bé vừa tiết kiệm cho mẹ

06/12/2020   454 lượt xem

Xây dựng thực đơn ăn dặm cho bé theo chuẩn dinh dưỡng sẽ giúp bé phát triển toàn diện về cả thể chất lẫn trí tuệ. Trên thị trường hiện nay có không ít các sản phẩm đóng hộp chế biến sẵn dành riêng cho các bé.

Mặc dù tiện lợi, nhưng thức ăn công nghiệp dành cho trẻ em có thể mất vitamin và chất dinh dưỡng trong quá trình chế biến, chưa kể tới giá thành đắt đỏ của chúng. Vậy nên, mẹ tự chế biến đồ ăn dặm cho bé tại nhà sẽ lành tính và tiết kiệm nhất, hơn nữa sẽ hiểu rõ hơn về hệ tiêu hoá cũng như hình thành thói quen ăn uống khoa học cho trẻ.

1. Nên cho bé ăn dặm vào thời điểm nào?

Hầu hết các bác sĩ và chuyên gia tại Học viện Nhi khoa Hoa Kỳ đều khuyến nghị rằng nên bắt đầu cho trẻ ăn dặm khi chúng ở độ 6 tháng tuổi. Khi mới sinh ra, bé hấp thu nguồn dinh dưỡng chính từ sữa mẹ (hoặc sữa công thức). Tuy nhiên, khi bé bắt đầu được 6 tháng tuổi, năng lượng từ sữa mẹ (hoặc sữa công thức) chỉ đủ cung cấp khoảng 450kcal/ngày trong khi giai đoạn này bé cần 700kcal/ngày. Hơn nữa trong giai đoạn này, lượng sắt dự trữ không còn, do vậy trẻ sẽ thiếu sắt nếu chỉ được cung cấp từ nguồn sữa mẹ. Nếu không đảm bảo đủ dưỡng chất, trẻ sẽ đứng cân và tăng trưởng chậm. Vì vậy, đây sẽ là thời điểm thích hợp nhất cho bé ăn dặm để bù đắp lượng sắt thiếu hụt, đồng thời giúp chúng trải nghiệm mùi vị và kết cấu của nhiều loại thực phẩm khác nhau, phát triển răng và hàm, xây dựng các kỹ năng giúp bé tập nói dễ dàng hơn. 

Mẹ cần chú ý quan sát biểu hiện và hành vi của bé. Khi có những dấu hiệu này, tức là bé sẵn sàng ăn dặm: 

- Có khả năng kiểm soát đầu và cổ tốt, có thể ngồi thẳng khi được hỗ trợ.

- Thể hiện sự hứng thú, tò mò với đồ ăn (ví dụ: nhìn vào đĩa, bát đựng các món).

- Với tay lấy đồ ăn một cách có chủ đích và độc lập.

- Háo hức há miệng và vui vẻ tiếp nhận đồ ăn.

Mẹ lưu ý không nên cho bé ăn dặm trước 4 tháng tuổi, vì thời điểm này cơ thể trẻ chưa có đủ men amylase để tiêu hóa chất bột. Do vậy, nếu cho bé ăn dặm trước 4 tháng dễ khiến bé dễ chán sữa mẹ nên bú ít đi, dẫn đến tình trạng thiếu hụt các dưỡng chất thiết yếu, quan trọng từ sữa mẹ. Điều này làm bé giảm sức đề kháng, tăng nguy cơ suy dinh dưỡng và ảnh hưởng nghiêm trọng đến quá trình phát triển. Mặt khác, bé dễ bị dị ứng thực phẩm do hệ tiêu hóa khi bé 4 tháng tuổi vẫn chưa hoàn thiện, đặc biệt là những bé có cơ địa nhạy cảm. Vì vậy, bé có nguy cơ cao bị tiêu chảy, rối loạn tiêu hóa vì hệ tiêu hóa non nớt chưa đủ men để xử lý tinh bột và những thức ăn phức tạp khác.

> XEM THÊM:

Những điều cần biết về ăn dặm giai đoạn đầu của trẻ

Ăn dặm sai cách - Hậu quả khôn lường

Lời khuyên dinh dưỡng cho trẻ trong một năm đầu đời

2. Những điều cần lưu ý khi cho bé ăn dặm

- Kết hợp nhiều loại thức ăn, thay đổi thực đơn thường xuyên để đảm bảo cung cấp đầy đủ dưỡng chất cho bé và giúp bé không bị ngán vì phải ăn một món thường xuyên.

- Sử dụng thực phẩm sạch, không bị nhiễm khuẩn, hết hạn khi chế biến thức ăn dặm cho trẻ.

- Khi bắt đầu mẹ nên cho bé ăn khoảng 1-2 thìa nhỏ, từ ít tới nhiều.

- Nên kiểm tra các nguy cơ dị ứng và khả năng tiêu hóa của bé khi cho trẻ thử thức ăn mới.

- Chỉ cần ăn dặm 2 bữa/ngày, kết hợp với việc cho trẻ bú sữa mẹ hoặc uống sữa công thức là đủ đáp ứng nhu cầu của trẻ.

- Có thể kết hợp rau, củ, quả hay thịt với bột ăn dặm cho bé.

- Không cho trẻ ăn quá nhiều cá, thịt cùng một lúc.

- Các thực phẩm giàu protein như trứng, thịt bò, cá thịt đỏ,... nên đợi tới khi bé được 7 tháng tuổi mới cho vào chế độ ăn dặm.

- Thời gian giữa các bữa ăn dặm nên hợp lý và cố định. 2 bữa ăn dặm cần cách xa nhau để tạo thành thói quen ăn uống cho bé. Tuy nhiên, phụ huynh cũng không cần áp dụng quá máy móc vì khả năng ăn uống còn phụ thuộc vào tâm trạng, sức khỏe của trẻ trong từng thời điểm cụ thể.

- Tránh xa một số thực phẩm có dung lượng thuốc trừ sâu khá nhiều như táo, đào, quả xuân đào, dâu tây, nho, rau cần tây, rau bina, ớt chuông ngọt, dưa leo, cà chua, cherry, đậu Hà Lan snap (nhập khẩu), khoai tây.

3. Các món ăn dặm “homemade" vừa bổ dưỡng cho bé vừa tiết kiệm cho mẹ

3.1. Dành cho các bé mới bắt đầu ăn dặm từ 6 tháng tuổi

Giai đoạn bắt đầu ăn dặm, mẹ nên để bé làm quen với các món ăn dạng lỏng, dạng xay trước. Chế biến thức ăn dạng này cũng là một cách để mẹ xác định xem bé thích ăn món nào và dễ dị ứng với món nào. Sau đó mẹ có thể cho bé ăn đa dạng hơn.

- Đậu cô ve hay đậu Hà Lan: Chứa rất nhiều vitamin A, vitamin C, sắt, protein và canxi. Mẹ nhớ nấu chín và gạt bỏ vỏ hạt trước khi xay mịn để bé ăn không bị nghẹn nhé. 

- Chuối xay nhuyễn: Loại hoa quả này rất giàu kali và chất xơ. Chuối cũng được biết đến như một trong những loại thuốc kháng axit tự nhiên và tốt cho dạ dày. Mặc dù chuối là một trong những loại thực phẩm ăn dặm tốt nhất cho trẻ sơ sinh, nhưng lưu ý ko nên ăn nhiều vì có thể gây táo bón. 

- Ngũ cốc gạo lứt cho bé: Đây là một trong những loại thực phẩm được các bà mẹ tin dùng nhiều nhất vì ít gây dị ứng và dễ tiêu hóa. Mẹ có thể nấu cháo ngũ cốc với nước xương hầm hoặc xay cùng với rau củ.

- Bơ nghiền: Trong bơ có chứa các chất béo có lợi cho sự phát triển trí não và thể chất của bé. Mẹ có thể xay cho mịn rồi cho bé thưởng thức. 

- Khoai lang luộc: Chúng ta đều biết khoai lang luôn mang lại nhiều lợi ích cho sức khỏe như chứa nhiều vitamin, chất chống oxy hóa, chất xơ, giúp cơ thể no lâu giảm cảm giác thèm ăn. Hơn nữa loại thực phẩm này vô cùng lành tính với cơ thể của trẻ. Mẹ có thể hấp chín rồi xay nhuyễn đơn giản với sữa.

- Cà rốt nghiền: Mẹ hấp và nghiền cà rốt cho bé tập làm quen với thực phẩm dạng đặc hơn một chút. Cà rốt sẽ cung cấp dồi dào chất chống oxy hóa beta carotene và vitamin A cho bé.

3.2. Dành cho các bé từ 7 đến 9 tháng tuổi

Giai đoạn này, mẹ có thể cho bé làm quen với thực phẩm có kết cấu đặc hơn. Đặc biệt, mẹ nên để bé thử ăn thịt và một số thực phẩm giàu protein, một phần vì thịt có hàm lượng sắt dồi dào, một phần để mẹ quan sát xem bé dễ dị ứng với những loại thực phẩm nào. 

- Bí ngô: Chứa nhiều beta carotene, kali và sắt. Mẹ có thể nấu chín và đông lạnh trong khay đá viên cho bé dùng dần. Đây cũng là cách bảo quản an toàn và phổ biến của các mẹ khi chế biến đồ ăn dặm cho bé.

- Cải bó xôi với khoai lang trắng: Sự kết hợp đơn giản giữa rau bina và khoai lang này bổ sung một lượng canxi, sắt, vitamin A và folate lành mạnh vào chế độ ăn của bé. Khoai mỡ thêm một chút vị ngọt kết hợp với rau xanh sẽ giúp bé dễ ăn hơn.

- Củ cải đường và việt quất nghiền: Hỗn hợp này không chỉ có màu sắc hấp dẫn thị giác của trẻ mà còn là sự kết hợp bổ dưỡng của chất chống oxy hóa, vitamin và chất xơ. Mẹ cũng có thể trộn hỗn hợp này với một ít ngũ cốc để có bữa sáng ngon lành cho bé.

- Bơ và chuối cho trẻ ăn dặm: Đây là sự kết hợp của hai loại thực phẩm tuyệt vời: bơ (chất béo tốt và chất xơ) và chuối (kali và vitamin C). Vị ngọt tự nhiên của chuối sẽ giúp bé thưởng thức hỗn hợp này dễ dàng hơn. 

- Rau củ luộc chín: Khoai tây, cà rốt, đậu Hà Lan và cá chắc chắn sẽ là bữa ăn ngon lành đầy đủ dưỡng chất dễ làm nhất dành riêng cho bé. 

- Bí đao và lê nghiền: Bí đao là một nguyên liệu tuyệt vời vì hiếm khi gây dị ứng, còn lê sẽ góp phần làm tăng thêm vị ngọt cho món ăn này.

- Đu đủ: Đu đủ có tính axit cao hơn nhiều loại trái cây khác, vì vậy tốt nhất mẹ nên đợi đến khi bé được 7, 8 tháng tuổi mới cho bé ăn loại quả này. Các enzym trong đu đủ (và trong dứa) hỗ trợ tiêu hóa, vì vậy đây có thể là một thực phẩm hoàn hảo để giúp giảm táo bón hoặc những rắc rối về dạ dày của bé.

3.3. Dành cho các bé từ 9 đến 12 tháng tuổi

Khi bé ở độ tuổi này, ba mẹ nên khuyến khích bé sử dụng tay cầm nắm thực phẩm để chúng khám phá, tiếp nhận thức ăn dễ dàng hơn. Các món nghiền và xay nhuyễn nên chuyển dần sang kết cấu đặc hơn như nấu mềm và cắt nhỏ. Mẹ cũng có thể thêm sữa, chẳng hạn như pho mát hoặc sữa chua vào bữa ăn của bé.

- Cá trắng, cà rốt và tỏi tây: Sự kết hợp thanh lọc này là một món ngon, tăng cường trí não. Cá trắng chứa axit béo omega-3 và có thể giúp thúc đẩy sự phát triển của hệ thần kinh trung ương của em bé. Trong khi đó tỏi tây giúp hỗ trợ tim mạch và cà rốt chứa nhiều chất chống oxy hóa.

- Thịt bò hầm: Thịt bò chứa rất nhiều sắt, tốt cho hệ tim mạch của trẻ. Mẹ nên hầm kỹ, hạn chế cho nhiều gia vị để đảm bảo chất dinh dưỡng trong thịt bò không bị mất đi quá nhiều. 

Xem thêm : Ăn dặm tự chỉ huy

 

- Việt quất, xoài, bơ: Đây đều là những loại quả chứa nhiều chất chống oxy hoá, chất xơ và vitamin C. Mẹ có thể cắt nhỏ và trộn thêm sữa chưa cho bé ăn hoặc để nguyên miếng to cho bé tập gặm. 

Tất cả những gì mẹ bạn cần là nguyên liệu lành mạnh, một số dụng cụ nấu ăn cơ bản, một máy xay sinh tố (đũa trộn, máy xay thực phẩm, máy xay thực phẩm) và hộp thuỷ tinh để dự trữ thức ăn. Những món ăn tự mẹ chế biến bao giờ cũng sẽ đảm bảo dinh dưỡng và an toàn thực phẩm cho bé hơn các loại đồ ăn dặm bán sẵn. Đồng thời mẹ sẽ chủ động hơn trong việc rèn cho bé chế độ ăn uống khoa học, lành mạnh để phát triển cân bằng cả thể chất lẫn trí tuệ. 

Để được hỗ trợ tư vấn sức khỏe và bổ sung vi chất dinh dưỡng sinh học cho bé ăn dặm, xin vui lòng kết nối với chuyên gia của Viện Dinh dưỡng VHN Bio qua fanpage: Dinh dưỡng thông minh VHN Bio, hoặc tìm hiểu thêm thông tin qua website: http://vhnbio.vn hoặc liên hệ tới tổng đài chăm sóc sức khỏe của Viện: 0247.1060.666 hoặc Zalo 0936.653.545 để được các bác sĩ/dược sĩ tư vấn hỗ trợ miễn phí.

Nguồn tài liệu tham khảo từ Healthline.com/

 

Bài viết liên quan

Top 10 món ăn giúp bé luôn khỏe mạnh và phát triển cân bằng

Trong hành trình lớn lên của trẻ, dinh dưỡng luôn chiếm vai trò vô cùng quan trọng. Nếu không được cung cấp đủ dinh dưỡng thiết yếu trong thời gian dài, trẻ sẽ phát triển chậm về cả chiều cao, cân nặng và khả năng nhận thức.

Gợi ý mẹ những thực đơn ăn dặm tăng cường sức đề kháng trong mùa lạnh

Vào mùa đông xuân, thời tiết lạnh rất dễ gây ra các bệnh về hô hấp đối với trẻ nhỏ… Ngoài việc thực hiện những biện pháp giữ ấm cho bé, mẹ có thể tăng cường sức đề kháng cho bé bằng những loại thực phẩm để bổ sung cho bé đủ chất dinh dưỡng. Dưới đây là thực đơn ăn dặm tăng cường sức đề kháng trong mùa lạnh mẹ có thể tham khảo.

Cùng mẹ chuẩn bị thực đơn ăn dặm cho trẻ trong ngày Tết

Tết là thời điểm mẹ phải bận rộn chuẩn bị mâm cỗ, đi chúc Tết và du Xuân cùng cả nhà. Do vậy, để bé ăn gì mà vẫn đủ chất mà mẹ vẫn có thời gian làm việc khác luôn là một câu hỏi lớn cho các mẹ. Hôm nay, VHN Bio sẽ cùng mẹ chuẩn bị thực đơn ăn dặm cho trẻ trong ngày Tết đảm bảo dinh dưỡng cũng như nhanh và tiện lợi nhất qua bài viết dưới đây.

Ăn dặm 3 bữa như thế nào để đảm bảo khoa học mà bé không nhàm chán

Ăn dặm cho bé tưởng chừng đơn giản ai ngờ khó không tưởng. Hầu hết thực đơn ăn dặm của các bà mẹ Việt Nam chỉ dừng lại ở mức độ cung cấp năng lượng tối thiểu cần cho sự phát triển của trẻ. Điều này giải thích tại sao trẻ nhỏ ở Việt Nam chậm phát triển hơn so với các nước Châu Âu. Thay vì tìm kiếm những kiến thức không chính thống, các mẹ hãy tham khảo ngay những thực đơn ăn dặm 3 bữa đầy đủ dưỡng chất, thơm ngon, bổ dưỡng cho trẻ ngay qua bài viết dưới đây.